تبلیغات
مهندسی حفاری نفت و گاز - تزریق گاز صیانت واقعی از مخازن نفتخیز جنوب
 
درباره وبلاگ


بی تردید صنعت حفاری هیجان انگیزترین و پرمخاطره ترین بخش از داستان پرفراز و نشیب نفت است . برای هر فردی که در این صنعت وارد شده دارا بودن آمیزه ای از دانشهای گوناگون، تجربه و مدیریت ضروریست .
این وبلاگ که از سال 1389 آغاز به کار کرده گام کوچکیست در جهت اعتلای کارشناسان ، دانشجویان و دست اندرکاران این بخش مهم از صنعت و اقتصاد کشور.



لطفا نظرات و پیشنهادات و انتقادات خود را از طریق ایمیل یا ارسال نظر در وبلاگ به مدیریت منتقل فرمایید .


لوگوی وبلاگ : نمایی از تنگ سروک در استان کهگیلویه و بویراحمد است.

استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است.


منصور کریمیان ، مهندس ناظر عملیات حفاری ، معاونت فنی شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب
شماره تماس جهت هرگونه راهنمایی : 09127619949


مدیر وبلاگ : منصور كریمیان
نویسندگان
نظرسنجی
وبلاگ سروک چه میزان از نیازهای علمی-عملیاتی شما را فراهم کرده است؟






آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
مهندسی حفاری نفت و گاز
تلاشی برای ارتقای علمی و عملی صنعت حفاری نفت و گاز
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM


از زمان اكتشاف نفت در مناطق نفتخیز جنوب بیش از یكصد سال می گذرد و غالب مخازن نفتی این شركت در نیمه دوم عمر خود قرار گرفته اند. به همین جهت حفظ توان تولید و افزایش ضریب

بازیافت با در نظر گرفتن معیارهای صیانتی ، مهمترین دغدغه شركت ملی مناطق نفتخیز جنوب محسوب می گردد . بر مبنای مطالعات و تحقیقات آزمایشگاهی انجام شده در زمینه روشهای مناسب افزایش بازیافت ذخایر نفت در مخازن كربناته جنوب غرب ایران ، تزریق گاز مناسبترین روش، تشخیص داده شده است.

عملیات تزریق گاز در مخازن این شركت با هدف تثبیت فشار یا افزایش فشار ستون نفت مخزن ، صورت می گیرد و این درحالی است كه اجرای پروژه های تزریق گاز ، علاوه بر افزایش بازیافت نفت از مخازن ، باتوجه به هدف های یاد شده ، عامل اصلی كاهش مشكلات عملیاتی بهره برداری از چاهها نیز به شمار می آید .

عملیات تزریق گاز در مناطق نفتخیز جنوب از سال1355 شروع شده است و هم اكنون در نه مخزن/ میدان هفتكل، گچساران، لب سفید، مارون ، كرنج، بی بی حكیمه ، پارسی ،كوپال و رامشیر گاز تزریق  می شود.

  برای آشنایی هر چه بیشتر علاقمندان وضعیت تزریق گاز در مخازن مناطق نفتخیز جنوب، در دو بخش جداگانه  مورد بررسی قرار می گیرد

 


 

وضعیت مخازن تزریق گاز مناطق نفتخیز جنوب:

الف. مخازن در حال تزریق

گروه نخست مخازنی هستند كه بعد از انجام مطالعات لازم و تشخیص مفید بودن تزریق گاز ، تاسیسات مورد نیاز در آنها نصب و تزریق در آنها از سال های گذشته شروع شده است.

این گروه شامل مخزن آسماری هفتـــــكل ، مخزن آسماری گچـــــساران، مخزن آسماری و بنگستان بی بی حكیمه ، مخزن آسماری لب سفید  ، مخزن آسماری مارون ، مخزن آسماری و پابده كرنج ، مخزن آسماری پارسی و مخزن آسماری كوپال و مخزن آســــــماری رامشیر را شامل می شود.

تزریق گاز در این مخازن 28 سال پیش شروع و با تكمیل تاسیسات مورد نیاز ، بتدریج میزان تزریق در مجموعه این مخازن افزایش یافته است.

متوسط تزریق گاز در سال 1383 دراین مخازن معادل2 میلیـــــــارد و 483 میلیون فوت مكعب(70 میلیون و 315 هزار متر مكعب) در روز بوده است.

مجموع نفت در جای این 9 مخزن ، حدود 42 درصد حجم كل نفت در جای موجود در مناطق نفتخیز جنوب است ، به عبارتی برای 42 درصد حجم نفت در جای موجود در مناطق نفتخیز جنوب ، تاسیسات مورد نیاز تزریق ایجاد شده و عملیات تزریق گاز در حال انجام است.

بررسی ها بیانگر این است كه تزریق گاز در این 9 مخزن، سبب افزایش نفت قابل بازیافت به میزان 5/28  درصد حجم نفت در جا می شود كه در نتیجه میزان ذخایر ثانویه نهایی حاصل از تزریق گاز در این مخازن 29 درصد ذخایر اولیه قابل برداشت آنها خواهد بود.

لازم به ذكر است در مخزن پازنان ، بازگردانی گاز سبك به این مخزن ، به منظور استحصال حداكثر میعانات گازی از گنبد گازی و جلوگیری از هرزروی بیشتر نفت ، از اسفندماه 1382 از طریق ایستگاه بازگردانی آغاز و تاكنون در حال انجام می باشد.


اصول علمی تزریق گاز

 

 

1- میدان هفتكل :

میدان هفتكل كه در 75 كیلومتری شمال شرقی اهواز بین میدان های ماماتین و نفت سفید قرار گرفته در سال 1360 كشف و درسال 1307 شمسی تولیدی شد. تزریق گاز در مخزن آسماری با هدف فشار افزایی ستون نفت در تیرماه 1355 آغاز شد و مجموع تولید نفت از آن مخزن در زمان شروع پروژه تزریق گاز، 96 درصد بازیافت اولیه بوده است.

ادامه تزریق گاز سبب افزایش فشار، ضخامت ستون نفت و دبی نفت تولیدی گردیده است. ظرفیت كنونی تولید نفت از این میدان حدود 26 هزار بشكه در روز است كه تداوم تزریق گاز درآن ،افزایش ذخایر ثانویه به میزان 9 درصد ذخایر اولیه را در پی خواهد داشت.

تا پایان سال 1383 میـــــــزان گاز تزریق شـــــــــده به این مخزن حدود808 میلیارد فوت مكعب( 22 میلیارد و  880 میلیون متر مكعب)  گزارش شده است.

گاز تزریقی این مخزن به میزان روزانه 85/0 میلیون متر مكعب( حدود 30 میلیون فوت مكعب ) از گنبد مخزن نفت سفید تامین و بطور مسقیم بدون استفاده از تاسیسات تقویت فشار گاز به مخزن تزریق می گردد.

 

 

2- میدان گچساران:

میدان گچساران كه در 220 كیلومتری جنوب شرقی اهواز، در شمال میدان بی بی حكیمه واقع شده است. در سال 1316 شناسایی و در همان سال به مرحله تولید رسید.

تزریق گاز در مخزن آسماری این میدان با هدف تثبیت فشار ستون نفت در اوایل سال 1356  شروع شد، مجموع تولید نفت آن در زمان شروع پروژه تزریق گاز ، 41 درصد بازیافت اولیه بوده و ادامه تزریق گاز سبب افزایش فشار و دبی تولیدی شده است.

ظرفیت كنونی نفت این میدان حدود 485 هزار بشكه در روز است و ادامه تزریق گاز در آن ، ذخایر ثانویه را به میزان 30 درصد ذخایر اولیه افزایش خواهد داد.

تا پایان سال 1383 میزان كل گاز تزریق شده در مخزن  ، معادل 8814 میلیارد فوت مكعـــــــب (  229 میلیارد و 790 میلیون متر مكعب) گزارش شده است.

 

 

گاز تزریقی مخزن گچساران به میزان 27 میلیون متر مكعب  در روز

از دو محل تامین می گردد:

 

الف) گاز گنبدی پازنان كه پس از عبور از كارخانه گاز مایع 900 و فشار افزایی از طریق خط لوله 26 اینچ پازنان – گچساران ، تزریق می گردد.

 

ب) گازهای همراه تولید نفت گچساران كه پس از فشار افزایی در واحدهای تقویت فشار 1،2، 3 و 4 و ایستگاه فشار قوی گچساران ( دشت گز) در مخزین تزریق می گردد

 

 

3- میدان بی بی حكیمه

میدان بی بی حكیمه در 210 كیلومتری شمال شرقی اهواز و در جنوب میدان نفتی گچساران قرار گرفته است. این میدان در سال 1341 كشف و در همان سال به مرحله تولید رسید. تزریق گاز در این مخزن با انگیزه تثبیت فشار ستون نفت از سال 1374 شروع شده و مجموع  تولید نفت از آن ، در زمان شروع پروژه تزریق گاز ، 79 درصد بازیافت اولیه بوده است.

استمرار تزریق گاز، موجب تثبیت فشار نفت و بالارفتن دبی نفت تولیدی شده است. ظرفیت تولید نفت از این میدان هم اكنون حدود 116 هزار بشكه در روز است و ادامه تزریق گاز، باعث افزایش ذخایر ثانویه مخزن به میزان 27 درصد ذخایر اولیه آن می شود.

تا پایان سال 1383 حجم گاز تزریقی به این مخزن 1/370 میلیارد فوت مكعب ( 10 میلیارد و 480 میلیون متر مكعب ) گزارش شده است.

در زمان حاضر گاز خروجی كارخانه گاز و گاز مایع 900( گنبد پازنان) به صورت مستقیم و گاز خروجی كارخانه گاز و گاز مایع 1300 ( گازهای همراه نفت بی بی حكیمه و رگ سفید) پس از فشار افزایی در تاسیسات تزریق گاز سیاه مكان، به میزان 23/6 میلیون متر مكعب / روز در مخزن بی بی حكیمه تزریق می گردد.

 

 

4- میدان لب سفید:

میدان لب سفید در 40 كیلومتری شمال شرقی دزفول ،در مجاورت میدان های لالی و قلعه نار قرار دارد.

این میدان در سال 1347 كشف و تولید نفت از آن در سال 1352 شروع شد و تزریق گاز در آن با هدف تثبیت فشار ستون نفت در خردادماه1363 صورت گرفت. تداوم تزریق گاز، تثبیت فشار و ضخامت ستون نفت را در پی داشته است.

ظرفیت فعلی تولید نفت از این میدان روزانه حدود 28 هزار بشكه و تداوم تزریق گاز در آن موجب افزایش ذخایر ثانویه به میزان 33 درصد ذخایر اولیه آن می شود.

تا پایان سال 1383 جمعاً 3/283 میلیارد فوت مكعب( 8 میلیارد و 22 میلیون متر مكعب) گاز به این مخزن تزریق شده است.

گاز مورد نیاز برای تزریق در مخزن آسماری لب سفید در زمان حاضر از گاز لایه بنگستان این مخزن به میزان 71/0 میلیون متر مكعب/ روز تامین و به صورت مستقیم در لایه آسماری تزریق می گردد.



5- میدان مارون:

میدان مارون در شمال غربی امیدیه و جنوب شرقی اهواز قرار دارد. این میدان در سال 1342 كشف و تولید نفت از آن دو سال بعد آغاز شد.

تزریق گاز در مخزن آسماری این میدان با هدف تثبیت فشار ستون نفت در فروردین 1368 شروع شد و مجموع تولید نفت از مخزن آسماری در زمان راه اندازی پروژه تزریق گاز ،52 درصد بازیافت اولیه نفت بوده است.

تداوم تزریق گاز در این مخزن سبب افزایش فشار و دبی نفت تولیدی شده است. ظرفیت كنونی تولید نفت از مخزن مارون حدود 555 هزار بشكه در روز می باشد و ادامه تزریق سبب افزایش ذخایر ثانویه در این مخزن به میزان 23 درصد ذخایر اولیه خواهد شد. تا پایان سال 1383 حجم گاز تزریق شده در این مخزن 4 هزار و 209 میلیارد فوت مكعب( 119 میلیاردو 190 میلیون متر مكعب) بوده است.

در زمان حاضر گاز موردنیاز برای تزریق در مخزن مارون به میزان 7/25 میلیون متر مكعب/ روز از منابع آغار و دالان تامین و پس از فشار افزایی در تاسیسات تزریق گاز، در مخزن تزریق می گردد.

پیش بینی می شود كه باتكمیل فاز اول طرح توسعه مارون خامی در نیمه دوم سال 83 روزانه 58/4 میلیون متر مكعب  گاز مورد نیاز برای تزریق در مخزن مارون ،از این محل تامین گردد.


6- میدان كرنج :

میدان كرنج در شمال شرقی میدان آغاجاری و در160 كیلومتری جنوب شرقی اهواز قرار دارد. این میدان در سال 1342 كشف و یك سال بعد به مرحله تولید رسید.

تزریق گاز در مخزن آسماری این میدان با هدف فشار افزایی ستون نفت در سال 1371 آغاز گردیده است ، مجموع تولید نفت مخزن در زمان راه اندازی پروژه تزریق گاز ، 36 درصد بازیافت اولیه بوده است.

ظرفیت تولید نفت آن در زمان حاضر حدود 237 هزار بشكه در روز است . ادامه تزریق گاز، موجب افزایش فشار و دبی نفت تولیدی شده و افزایش ذخایر ثانویه مخزن به میزان 24 درصد ذخایر اولیه را در پی خواهد داشت.

تا پایان سال 1383 یك هزار و 178 میلیارد فوت مكعب (33 میلیارد و 357 میلیون متر مكعب) گاز در این مخزن تزریق شده است.

 

گاز مورد نیاز برای تزریق گاز در مخزن كرنج از دو منبع :


الف- گازهای همراه مخازن كرنج و پارسی( كارخانه گاز و گاز مایع 1500 )

 

ب- گازهای آغار ودالان و خطوط لوله شركت ملی گاز

 

جمعاً به میزان 16/14 میلیون متر مكعب/ روز تامین و پس از فشار افزایی در تاسیسات تقویت فشار گاز كرنج (-CS500-600) در مخزن تزریق می گردد.

 

 

7- میدان پارسی:

میدان پارسی در 165 كیلومتری شمال شرقی اهواز و در مجاورت میدان كرنج قرار گرفته است. این میدان در سال 1343 شناسایی و در سال 1345 تولیدی شد.

تزریق گاز در مخزن آسماری این میدان با هدف تثبیت ستون نفت در سال 1387 آغاز گردیده است. مجموع تولید نفت از مخزن ، در زمان راه اندازی پروژه گاز ،64 درصدبازیافت اولیه نفت بوده و استمرار عملیات تزریق، منجز به تثبیت فشار افزایش دبی نفت تولیدی درآن شده است. ظرفیت كنونی، تولید نفت این مخزن روزانه حدود 110 هزار بشكه می باشد. استمرار تزریق گاز باعث افزایش ذخایر ثانویه در این مخزن به میزان 37 درصد ذخایر اولیه می شود. تا پایان سال  1383 به میزان 471 میلیارد فوت مكعب (13 میلیارد و 336 میلیون متر مكعب) گاز در این مخزن تزریق شده است.

گاز مورد نیاز برای تزریق در مخزن پارسی از طریق خطوط لوله شركت ملی گاز و گاز ارسالی از آغار و دالان به میزان 33/11 میلیون متر مكعب/ روز تامیین می گردد كه پس از فشار افزایی در ایستگاه تزریق گاز پارسی(CS700) در مخزن تزریق می شود.


واحد تزریق گاز کرنج و پارسی

 

 

8- میدان كوپال:

میدان كوپال كه در بخش مركزی مناطق نفتخیز جنوب و در65 كیلومتری اهواز واقع شده ، در سال 1325 كشف و در سال 1349 مورد بهره برداری قرار گرفته است. مجموع تولید نفت از مخزن آسماری این میدان در زمان آغاز پروژه تزریق گاز ، 54 درصد بازیافت اولیه بوده و ادامه تزریق باعث تثبیت فشار و افزایش دبی نفت تولیدی شده است.

ظرفیت تولید نفت این مخزن در زمان حاضر حدود60 هزار بشكه در روز می باشد كه ادامه تزریق گاز در آن ، ذخایر ثانویه مخزن را به میزان 26 درصد ذخایر اولیه افزایش می دهد تا پایان سال 1383به میزان 5/68 میلیارد فوت مكعب ( یك میلیارد و 941 میلیون متر مكعب ) گاز در این مخزن تزریق شده است.

گاز مورد نیاز برای تزریق در مخزن آسماری میدان كوپال به میزان 25/4 میلیون متر مكعب در روز از طریق خطوط شركت ملی گاز تامین و پس از فشار افزایی در ایستگاه تزریق گاز كوپال ، به این مخزن تزریق می شود .

 

 

9- مخزن آسماری رامشیر

میدان رامــــــشیر در فاصله 120 كیلومتری جنوب شرقی اهواز ودر مجاورت میدان های شادگان، رگ سفید و آغاجاری قرار دارد.

وجود نفت در مخزن آسماری این میدان در سال 1341 شمسی، پس از حفر اولین چاه به اثبات رسید و تولید نفت آن از سال 1345 آغاز شد.

مطالعات انجام شده برروی این مخزن ، نشان می دهدتزریق گاز ، میزان بازیافت نفت را به 1/33 درصد حجم نفت در جا افزایش و میزان ذخایر ثانویه نهایی حاصل از تزریق گاز 23 درصد ذخایر اولیه خواهد بود.

ظرفیت تولید این مخزن در زمان حاضر حدود 31 هزار بشكه نفت در روز است.

تزریق گاز در این مخزن در تاریخ شهریور 1383 با تزریق متوسط 8 میلیون فوت مكعب در روز گاز و 8000 بشكه مایعات گازی در روز راه اندازی گردید.

گاز تزریقی مورد نیاز رامشیر، همراه با مایعات گازی تزریق می شود.

تا پایان سال 1383 بمیزان 469 میلیون فوت مكعب (3/13 میلیون متر مكعب ) گاز و 201 هزار بشكه (32 هزار متر مكعب) مایعات گازی در مخزن تزریق شده است.  طرح رامشیر اولین طرح تزریق امتزاجی گاز، در كشور می باشد.

 

 


ب- مخازن در برنامه تزریق

مخازن در برنامه تزریق خود شامل دو گروه اند:

نخست گروهی   از مخازن شامل آغاجاری ( آسماری ) نرگسی( آسماری) قلعه نار(آسماری) كــــه بعداز انجام مطالعات لازم  و تشخیص مفید بودن تزریق گاز، احداث تاسیسات مورد نیاز در قالب پروژه های مصوب در دست انجام می باشد.

گروه دیگر مخازن بینك ( بنگستان ) ،كارون ( آسماری ) و زیلایی (آسماری) را شـــــــــــامل می شود كه درمرحله مطالعات تكمیلی و برنامه ریزی قرار دارند.

مجموع نفت در جای مخازن فوق 11 درصدحجم كل نفت در جای مخازن مناطق نفتخیز جنوب است. تزریق گاز در این مخازن موجب افزایش نفت قابل بازیافت به میزان 44 درصد حجم نفت درجا می شود در نتیجه میزان ذخایر  ثانویه حاصل از تزریق گاز در این مخازن ، 46 درصد ذخایر اولیه خواهد بود. شرح مختصری از وضعیت گروه نخست در پی می آید

 

 

1- میدان آغاجاری:

میدان آغاجاری در 90 كیلومتری جنوب شرقی اهواز، در ناحیه فروافتادگی دزفول و در مجاورت میدانهای مارون، پازنان، كرنج و رامشیر قرار گرفته است. مخزن آسماری این میدان در سال 1315 كشف و تولیدآن از سال 1317 شروع شد.

پیش بینی می شود تزریق گاز در مخزن آسماری میدان آغاجاری پس از احداث و راه اندازی تاسیسات مورد نیاز ، در اواخر سال 1384 آغاز شود.

میزان بازیافت نفت از این مخزن در صورت تزریق گاز ، به 5/52 درصد حجم نفت در جا افزایش خواهد یافت، به عبارت دیگر ذخایر ثانویه نهایی حاصل از تزریق گاز، 51 درصد ذخایر اولیه خواهد بود.

ظرفیت تزریق گاز در این مخزن 2 میلبیارد فوت مكعب( 56 میلیون و 640 هزار متر مكعب) در روز برآورد شده است كه این میزان گاز از فازههای 6، 7، 8 پارس جنوبی و مخازن پازنان خامی و خلیج آغاجاری تامین و پس از فشارافزایی در واحد در دست احداث تزریق گاز آغاجاری،در مخزن آسماری این میدان تزریق خواهد شد.



2- میدان نرگسی

میدان نرگسی در ناحیه فارس، در 25 كیلومتری شمال غربی شهرستان برازجان و در 65 كیلومتری بوشهر واقع شده است.

تزریق گاز در مخزن آسماری این میدان با هدف تثبیت فشار ستون نفت برنامه ریزی شده و پس از نصب تاسیسات مورد نیاز درآینده عملی خواهد شد.

میزان بازیافت نفت از این مخزن در صورت تزریق به میزان 3/19 درصد حجم نفت درجا افزایش می یابد، به عبارت دیگر میزان ذخایر ثانویه نهایی حاصل از تزریق گاز در این مخزن 23 درصد ذخایر اولیه می باشد.

ظرفیت تزریق گاز در این مخزن روزانه 33 میلیون فوت مكعب( 935 هزار متر مكعب) در نظر گرفته شده است.

بخشی از گاز مورد نیاز برای تزریق در مخزن آسماری میدان نرگسی از محل گازهای همراه نفت این میدان و میدان نفتی رودك تامین و پس از فشارافزایی در ایستگاه تزریق گاز نرگسی ( فاز اول ) در مخزن تزریق خواهد شد.

 

 

4- مخزن آسماری قلعه نار

میدان قلعه نار در 30 كیلومـــتری شمال شهرستان اندیمشك و در حاشیه شمالی دزفول بین میدان های كبود و لب سفید واقع شده است . در سال 1353 با حفر چاه شماره یك وجود ذخایر هیدروكربوری در مخزن های آسماری و پابده / بنگستان این میدان به اثبات رسید و بهره برداری از این میدان در نیمه دوم سال 1372 آغاز شد تزریق گاز در مخزن آسماری قلعه نار بعد ازآماده شدن تاسیسات مورد نیاز با هدف تثبیت فشار ستون نفت ،  درآینده محقق خواهد شد.

میزان بازیافت نفت این مخزن در صورت تزریق گاز، به میزان 2/16 درصد حجم نفت درجا افزایش خواهد یافت : به عبارتی دیگر ذخایر ثانویه نهایی حاصل از تزریق گاز در این مخزن 23 درصد ذخایر اولیه آن خواهد بود.

گاز مورد نیاز برای تزریق در این مخزن به میزان 31/0 میلیون متر مكعب( حدود 11 میلیون فوت مكعب) در روز از محل گازهای همراه نفت میدان قلعه نار و كبود تامین و پس از جمع آوری و فشارافزایی از طریق ایستگاه تزریق گاز( در قالب پروژه مصوب) در این مخزن تزریق می گردد.



"برگرفته از سایت شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب"





نوع مطلب : میادین نفتی ایران و جهان، فناوریهای وابسته، مخازن نفتی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر